Belirsizlik sarmış dört bir yanı

Küresel piyasalarda negatif faizli tahvil hacminin 15 trilyon doları aşması sonrası küresel kriz beklentisi artıyor. Almanya ekonomisinin resesyona girmesi beklentisi yaygın, Brexit sonrasında ya da muhtemel bir seçim öncesinde İngiltere ekonomisinde ne kadar daralma gerçekleşeceği tartışması sürüyor. ABD’de 10 yıllık tahvil getirisinin iki yıllık tahviller altına inmesi sonrasında daha önceki 50 yılda gözlemlendiği üzere yine resesyon deneyimlenmesi ihtimali mevcut.

Dört soruda Türkiye’nin otoriterliği ve kriz yönetimi

Türkiye’nin ağır krizi geride bırakılamıyor.

Geriye dönüp baktığımızda 2018 başlarında çok sayıda işaretin birden belirmiş olduğunu bugün daha net söyleyebiliyoruz. Geçtiğimiz yılın Mayıs ve Ağustos aylarındaki kur krizlerini kredi çöküşü takip etti. Enflasyon 2018 bitmeden son 16 yılın en yüksek seviyesine geldi. Sanayi üretimi geriledi, inşaat sektörü durdu ve sadece inşaat sektöründe 2018 baharından 2019 baharına kadar geçen sürede yarım milyondan fazla insan işini yitirdi. İşsizlik tarihimizin en yüksek seviyelerine fırladı.

Bir parçanın 45 yılına dair: Şimdi daha açık biçimde görebiliyor muyuz?

Grace VanderWaal’in “Clearly” parçası 2018’de piyasaya sürüldü. Solistin yeni başlayan diyebileceğimiz kariyeri için sağlam bir adımdı. Bu şarkıyı nereden hatırlıyorum düşüncesine kapılanların çoğu gibi peşine düşmediğim sözleri biraz sıradan bulduğumu ifade etmeliyim. Ancak aylar sonra tekrar dinlediğimde parçanın bir yeniden yorum olabileceğini fark ettim ve sık yorumlanan parçaların hikayelerini deşme isteğim depreşti. “Şimdi açıkça görebiliyorum” şeklinde gevşek bir çeviriyle karşılanabilecek esas sözlerle karşıma çıkan Jimmy Cliff versiyonunu dinlediğimde Cool Runnings (1993) filmi nedeniyle bu şarkıyı 1990’lardan hatırladığımı fark ettim.

Ekonomide devridaim makinesi

Komşunun kuyusunu kazma politikalarının dünya ekonomisinde ön plana yerleştiği zamanlar öngörülemezliğin artmasına işaret ediyor. ABD’nin Çin’i döviz kurunu maniple etmekle resmen suçlaması kur savaşı ihtimalini ve dünya ticaretinde belirsizlikleri artırdı. Aynı dönemde ise faiz düşerken, Türk Lirası değer kazandı. Durum, Türkiye’de öngörülebilirlik artıyor anlamına mı geliyor?

Merkez Bankası ne yapmak, nereye varmak istemektedir?

Bağımsız bir Merkez Bankası olmadığı için belki de başlığı ‘Erdoğan yönetimi ne yapmak nereye varmak istemektedir?’ şeklinde değiştirmek gerekirdi. MB Başkanı’nın görevden alınması öncesinde başlayan faiz indirimi beklentisi son iki haftada kesinlik kazanmıştı. 100 baz puanla başlayan tahminler, Para Politikası Kurulu toplantısı öncesinde 400 baz puana kadar çıkmıştı. Dünkü toplantıda, temkinli davranma uyarılarına aldırmadan enflasyon görünümündeki iyileşme gerekçesiyle 425 baz puan indirim geldi.

İklim kapitalizmi çözüm mü?

2019 yılının bir El Niño yılı olma ihtimali oldukça düşük. Bir iklim olayı olarak on binlerce yıldır devam ediyor ve El Niño ismini kasırgadaki gibi yaramaz çocuktan değil, etkileri iki yıla kadar uzanabilen iklim farklılaşmasının kış aylarında belirginleşmesinden (İsa’nın, Meryem Ananın çocuğunun – çocuk: El Niño – doğumu dönemi) alıyor. El Niño Güney Salınımı (ENSO) her üç ila yedi yılda bir küresel sıcaklığı artırıyor, normal dışı iklim olaylarının görülmesine yol açıyor. Örneğin Hindistan ve Güney Asya’da daha şiddetli yağmurlar, Kuzey Amerika’nın içlerinde kuraklık, küresel ölçekte sıcaklıkların normallerin 1-2 derece üstüne çıkması görülüyor.

Corbyn ve İşçi Partisi yeniden kritik kavşakta

İngiltere’de Theresa May’in istifası sonrasında siyasal belirsizlik devam ediyor. Muhafazakar partide liderlik yarışı resmen başladı. İşçi Partisi ise bir yandan kendisine ve liderine karşı süregiden yıpratma kampanyası ile boğuşuyor, öte yandan da ülkeyi yönetebileceğini kanıtlamaya çalışıyor.