Kaynayan üniversite kazanı

Türkiye’nin alacalı bulacalı üniversite evreninde yaklaşık sekiz milyon öğrenci bulunuyor. Hafta sonu sınava girecek milyonlarca adayın heyecanı ve pandemi koşullarında maruz bırakıldıkları belirsizlikler üzerine siyasal bir tepki oluşmamış durması, basınç birikimini görmezden gelmeye yol açmasın.

Öğretim üyesi adayını ne yapmalı? Ya da mecburi hizmet dedikleri

Yükseköğretim Kurulu 22 Eylül Salı günü internet sitesinde bir açıklama yayımlayarak Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı’nın (ÖYP) kaldırılacağını ve bu doğrultuda ilgili idari işlemin yapılması ve kadroların cari  usule göre atamalar için aktarımını sağlamak üzere Maliye Bakanlığı’na 1 Eylül tarihinde yazı yazıldığını ifade etti. Gerekçe olarak ÖYP kapsamında tahsis edilen kadroların son beş yıl içinde 3550’sinin boş kalması, üniversitelerin tepkileri vb. gösterildi.

Akademide emek piyasası: Zorunluluklar ve hukuksal garabetler

Akademide tarihi eski olsa da sürekli değişen ve gelişen bir mecburi hizmet hukuku mevcut. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 35. Maddesi, yurtdışına burs verilerek gönderilen öğrencilerin istihdamı ve yerleştirilmesi ile ilgili maddeler ve 35. maddeye dayanarak yapılan Öğretim Elemanı yetiştirme programı (ÖYP) benzeri bazı düzenlemelerle birlikte bu hukuk yeniden ve yeniden düzenleniyor. Bu hukukun 35. maddeyle ilgili kısmı üzerine uzun ve sıkıcı bir yazı kaleme alma ihtiyacı hissettim. Mesele sıkıcı ama kanımca önemli.

Akademik derebeylikler ya da özerklik? Kalsın lütfen!

İstanbul Üniversitesi’ndeki rektör seçimi sonrasında YÖK’ün Raşit Tükel’i ikinci sıraya indirmesi sürecinde ve Cumhurbaşkanı’nın sandık iradesine karşı gelerek YÖK’ün öne çıkardığı adayı ataması vesilesiyle, üniversite özerkliği tartışması yeniden gündeme geldi. Özerklik savunusuna karşı bir salvoda bulunmak istiyorum. Kişisel olarak Raşit Tükel’in rektör atanmasını çok istemiş olsam da tartışmayı genel bir düzleme çekmek, üniversite özerkliğine karşı olduğumu belirtmek ve bunun nedenlerini kısaca anlatmak istiyorum. Daha düzgün ifade etmem gerekirse, üniversiter (akademik) özgürlükler yanlısıyım ve özerklikle ifade edilen düzenlemelerin üniversite sorunlarını çözmeye yeteceğini düşünmüyorum. Günümüzde üniversite tartışmasının sloganvari bir “özerk demokratik üniversite” yaklaşımına sıkıştırılmasını da politik açıdan hatalı buluyorum.

Akademik performans: Teşvik yönetmeliği ya da Whiplash

Yükseköğretim Kurulu 2014 yılında çıkarılan 6564 sayılı yasa gereği hazırlaması gereken teşvik yönetmeliğinin taslağını kamuoyuna sundu. Askıya çıkardık linki altında 6 Mart’a kadar kalacak olan bu yönetmelik taslağı üniversitelerden gelecek cevaplar ve siteye düşülebilecek yorumlar sonrası gözden geçirilip Milli Eğitim Bakanlığı ve oradan da Bakanlar Kurulu’na sunulacak. Adetim olduğu üzere yönetmeliği incelesem de YÖK mekanizması üzerinden bir yorum yapma ihtiyacı duymadım. Muhtemel teşvikle ilgili hesap kitap yapmayı geride bıraktıktan sonra buraya birkaç düşünce kırıntısı yazıyorum.

Hasar tespitine daha var

Daha önceki taslak metin ile karşılaştırıldığında mini düzenleme olarak adlandırılabilecek bir YÖK yasa tasarısı meclise sunuldu. Genel kurulda ne zaman görüşüleceği ile ilgili henüz bir bilgi yok. Ancak yayımlanan haberler nedeniyle öğretim elemanlarına yeni bir cendere anlamına geldiği ve YÖK’ün aşırı güçlendirildiği düşüncesi hakim. Burada fikri takip eksikliğinden kaynaklı yorumların önüne geçmek için birkaç uyarıda bulunma isteği içindeyim. Sağlık Bakanlığı yetkileri ve öğrencilerin haklarıyla ilgili düzenlemelere girmeden söyleyeceklerim var.

Akademiye nazar değer mi?

İstanbul Teknik Üniversitesi’ndeki rektörlük binası işgali ve bugünkü ODTÜ asistan dayanışması eylemindeki taleplerden anlaşılabileceği üzere sorun çok. Çünkü, bilimsel çalışmanın değerinin parayla ölçülemeyeceğini, insanın bilgiye erişim çabasının başlı başına bir kıymeti olduğunu, bunun bilginin paylaşımı ve yaşamın daha iyi sürdürülebilmesi gibi unsurlarla belki de paha biçilemez bir anlam taşıdığını söyleyenlere başka hiçbir olumlu tepki vermeden karşıdakinin pek fark etmeyeceği alaycı bir tonda “haklısınız” demenin dahi giderek zorlaştığı bir metalaşma sürecinin tanıklarıyız. Bilgi üretim sürecinin bütünü, akademik emek gibi, metalaşma sürecinde ölçülebilir, denetlenebilir ve standartlaştırılmış bir etkinlik haline getiriliyor, getirilmek zorunda.

yazları tasfiye projeleri kışları performans kriterleri

Marmara Üniversitesi’nin yeni rektörü Prof. Dr. Zafer Gül buyurmuş: “Yıllardır ideolojik saplantılarla boğuşmaktan geri kaldık. Üniversitenin kapısı saat 17:00’da kapanır mı? 7 gün 24 saat çalışan bir üniversite haline geleceğiz”. Zaman gazetesindeki habere göre Gül ideolojik saplantılı bilim insanlarını tasfiye etmeye kararlı: “İdeolojik saplantılı bilim adamları, ufak tefek kişisel hesaplarla bilimin gelişimini engelliyor, Türkiye’nin, gençlerin ve bilimin geleceğini tehlikeye atıyor”. Haber girişimcilik, markalama, rekabet vb. klişelerle devam edip aralıksız çalışma düşüncesinin dillendirilmesiyle sonlanıyor.