Yüksek mahkeme niteliği taşıyan Yüksek Seçim Kurulu’nun hukuki düzenlemeleri iyi bilip, ya tutarsa mantığıyla işine göre çarpıtmada bulunduğunu söyleyebiliriz. Milletvekili adaylarından sabıka kaydı olanlarının memnu haklarının iadesine dair kararı dosyalarına koyması gerektiğini belirten YSK kararı Türk Ceza Kanunu’nun 53. Maddesindeki düzenlemelerle açıkça çelişiyor.
Merkez Bankası’nın enflasyon hedeflemesi batağında para politikası aracı olarak kullanabileceği çok fazla seçeneği yok, sadece açık piyasa işlemleri (APİ) ve zorunlu karşılık oranları. Döviz alım satımı, likidite üzerinde etkide bulunmasına ve MB rezerv birikimi gerçekleştirmesine karşın etkin bir araç olarak kullanılmamakta. Reeskont kredileri ise geçmişin politika aracı olarak görülüyor. Belirli bir sektöre, senetlerinin MB tarafından satın alınması aracılığıyla destek verilmesi MB’nin bir kalkınma bankası olarak kullanıldığı dönemlerde kalmış görünüyor.
Siyasal iktisat eleştirisi içinde Marksist hattın dogmalaştırılması sonucu, finansal piyasalardaki gelişmelerin yorumlanması ve bunun üretim süreciyle ilişkilendirilmesi çabası kanımca beklenen oranda sergilenmemiştir. Hilferding’in bir nebze Marks’ı özetleyerek bir alet çantası oluşturmaya kalkması benzeri bir girişimi Mandel benzeri iktisatçılar dışında görmek büyük savaş sonrası için mümkün olmamıştır. Baran ve Sweezy’nin kıymetli çabalarını bu hat üzerine yerleştirmekten imtina ediyorum. Ancak J. B. Foster, Baran ve Sweezy üzerinden giderek bu çatallanmanın verimli sonuçlar doğuracağını ve nihai olarak bahsettiğim hattın zenginleşmesine katkıda bulunacağını göstermeye uğraşmaktadır.
Ya Semih Gümüş’ün mahallesine Marksizm içi tartışmalar pek uğramıyor ya da sadece bir giriş yazısındaki yorum üzerinden çağrışımları alt alta yazıp derlemeye katkı koyanların isimlerini yer yer anmak bir kitap tanıtımı-eleştirisi yapmak için yeterli görülür oldu. Gümüş’ün yeterince özenli olmayan yazısının, “20. Yüzyılda Marksizm” adlı derlemenin Sungur Savran tarafından yazılan giriş bölümünde bahsedilen, sosyalist yenilenmenin ancak devrimci Marksist hat üzerinden gerçekleşebileceği varsayımıyla ya da tespitiyle bir sorunu olduğu aşikar. Böyle bir itiraz elbette dillendirilebilir. Farklı Marksizm anlayışlarının yenilenme üretmeye daha elverişli olduğunu savunanları bu düşünceleri yüzünden eleştirecek değilim.
Ancak Gümüş’ün devrimci Marksizm kavramına olan itirazı eleştirel bir değiniyi hak ediyor. Gümüş’e göre: “Marksizm, Marksizmdir –dolayısıyla devrimci ya da reformcu önekleri onu yalnızca ideolojik yanılsamalara dönüştürür. Neden sonra devrimci ya da reformcu olan, Marksizmden çıkarak oluşturulmuş sosyalizm anlayışlarıdır ve onlar da sahiplerinin öznelliğini taşır ve çektikleri yük kadar yerleri vardır hayatta.”
Ankara’da girilen bir alışveriş merkezi ile modern hapishaneler arasında bir benzerlik kurulabilir mi? Gelecekte hapishaneler, havaalanları, oteller ve avm’lerin birbirinden farksız mekanlar haline geleceğini savunan Paul Virilio’ya katılmasanız dahi bu karşılaştırmayı yapmak son derece meşru. Ankara’da CerModern’e gitmek yerine avm’lere giden vatandaşların bu tercihini anlayamadığını ifade eden Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay CerModern’i düşündükçe ağlamak istediğini söylemiş zamanında. Aynı coşkulu sevinci avm açılışlarında da yaşıyor aslında. Tam da bu yüzdendir ki kendi partisinin Ankara Büyükşehir Belediye başkanının uygulamalarını ya da AKP’nin modernleşmeden anladığı tüketim çılgınlığı üzerine bina edilmiş arzu siyasetini eleştirir görünüp sahipleniyor.
Uluslararası Takas ve Türev Derneği’nin (evet böyle bir dernek var!) dokümanlarını karıştırırken 1998 tarihli bir teminatlandırma rehberinde uzun uzadıya bir teminatın likiditesinin gerçekleştirilecek işlemin sıhhati açısından ne kadar önemli olduğuna dair değerlendirmeler gördüm. Teminatlandırmanın ancak ve ancak güvence sağlayan getirinin kapitalizasyonunda büyük oynamalar gerçekleşirse bir işe yaramayacağı, lakin bunun da pek olası olmadığı, dolayısıyla menkul kıymet işlemlerinde önemli bir eşiğin aşılmakta olduğunu anlatan bu ve benzeri raporları incelemek 2007-2009 krizi (özel olarak teminatlandırılmış borç yükümlülükleri) düşünüldüğünde ilginç bir sıkıntı yaşatıyor insana. Bunu tartışmayı başka bir girdiye erteliyorum.
